Luister hier naar een lied: ‘Rustpunt van mijn ziel’.
Tekst en mijn hertaling-in-geloofstaal vind je hier.
Auteur: Martien van Bergen
Het is mijn verlangen om mensen van allerlei pluimage te faciliteren met stilte.
Kerst 2023: ‘Gastvrij – ook naar jezelf’
Wat heeft de perzische dichter Rumi te maken met Daniël Lohues, de Drentenaar die in dialect zingt?
Rumi is een van de belangrijkste personen uit de Perzische dichtkunst door zijn religieuze dichten die God prijzen. Rumi leefde in de 13e eeuw.
Daniël Lohues (Emmen, 1971) is een Nederlands componist, zanger, multi-instrumentalist, producer en columnist en bij ons thuis vooral bekend omdat hij zijn jeugd in hetzelfde dorp woonde als mijn vrouw….:).
Je kunt een antwoord vinden als je hier de bijbehorende pagina opent en een beetje op zoek gaat.
Fijne feestdagen en een gastvrij 2024!
Lectio Divina: ‘Lezen met je hart doet soms pijn’.
Op 2 oktober a.s. starten de Meditatiebijeenkomsten in de Ontmoetingskerk in Waddinxveen weer. ’s Middags om 16 uur en ’s avonds om 20 uur. Je kunt je hier aanmelden. Meer info kun je vinden op deze site of via deze kleurrijke folder.
Een van de christelijke meditatievormen die aan bod komt tijdens de meditatiebijeenkomsten is ‘Lectio Divina’. Ik noem het ook wel ‘Lezen met je hart’ en soms doet dat heilzaam pijn.
‘Lectio Divina‘ is een manier van teksten lezen met het oogmerk erdoor gevormd te worden – het heeft raakvlakken met kijken naar kunst, waarbij je je niet afvraagt wat de kunstenaar ermee bedoeld heeft, maar wat het met je doet, hoe het jouw leven raakt.
‘Lectio Divina’ is eenvoudig, maar niet gemakkelijk. Om op deze wijze te lezen is verstilling onontbeerlijk. Alles wat je bezighoudt, dient eerst naar de achtergrond te gaan. Maar: stilte en verstilling zijn een schaars goed in onze maatschappij en óók in onze kerken. Lees hier maar eens……
‘Lectio Divina’ kan met bijbelteksten, maar eigenlijk met elke tekst; hij hoeft niet per sé ingewikkeld of moeilijk te zijn. Het is mijn ervaring dat zelfs eenvoudige popsongs ‘Bildungskwaliteiten‘ kunnen bezitten voor wie oren heeft om te horen….. Je vindt hier een voorbeeld.
Saskia Leene, kleasterpastor bij Nijkleaster in de Friese Greidhoeke en geestelijk begeleider, publiceerde op www.theologie.nl een informatieve column over de vraag ‘Wat is Lectio Divina?’
‘Vaak ontvang je net dat inzicht of die schop onder de kont die je nodig hebt op dat moment.’
Je vindt haar column hier of hier.
Op deze site vind je een aantal ‘Lectio-Divina’s-met-een-gedicht’. Klik hier.
Contemplatief gebed: ‘Zitten en kijken’.
Op 2 oktober a.s. starten de Meditatiebijeenkomsten in de Ontmoetingskerk in Waddinxveen weer. ’s Middags om 16 uur en ’s avonds om 20 uur. Je kunt je hier aanmelden. Meer info kun je vinden op deze site of via deze kleurrijke folder.
Christelijke Meditatievormen, zoals Lectio Divina, kunnen uitmonden in ‘contemplatief gebed’ – een wat onbekende vorm van bidden. Saskia Leene, kleasterpastor bij Nijkleaster in de Friese Greidhoeke en geestelijk begeleider, publiceerde op www.theologie.nl een informatieve column over de vraag ‘Wat is contemplatief gebed?’
‘Ik zoals ik ben en God zoals God is. Ik kijk naar God, God kijkt naar mij. Dat is contemplatief gebed.’
Je vindt haar column hier of hier.
Op 17 april 2021 wijdde ik er een bericht-met-een-Lectio-Divina op deze site aan.
‘Er was eens een oude man die de gewoonte had uren in de kerk door te brengen. Op een gegeven moment vroegen zijn vrienden hem wat hij daar al die tijd aan het doen was.
Uit: Woestijnvaders onderweg – Mattias Rouw, p.34
‘Ik ben aan het bidden’, antwoordde hij .
‘O’, zeiden zijn vrienden, ‘dan heb je vast heel veel aan God te vragen!’
Enigszins verbaasd zei de oude man: ‘Ik vraag God helemaal niets.’
‘Maar, wat doe je daar dan al die tijd?’, vroegen zij.
Hij antwoordde: ‘Ik zit en kijk naar God en God zit en kijkt naar mij.’
Je kunt het citaat ook betrekken op de essentie van mediteren.
Klik hier voor een gedicht-annex-Lectio Divina over dit thema.
‘Jouw stem in mij’.
Onlangs vroeg iemand mij:
‘Welk gevoel zou jij meer willen ervaren?’
Ik trok mijn wenkbrauwen op, want ik heb het niet zo met emo-TV en ook niet zo met emo-muziek…….
Nu werd mij de vraag niet in dat verband gesteld, maar uit pure belangstelling – los van de vraag of ‘gevoel’ zomaar maakbaar, kweekbaar, los en separaat verpakt verkrijgbaar zou zijn. ‘Wat bedoel je precies met je vraag?’, vroeg ik de vraagsteller in kwestie. Hij was best een poosje stil en zei vervolgens:
‘Wát zou je graag meer willen ervaren?’
Na wat heen-en-weer-gepraat brabbelde ik uiteindelijk mijn antwoord:
‘Jouw stem in mij…..’.
Lees hier verder.
‘Gij onderhoudt de vlam van mijn bestaan’
John Main, ‘Meaning, Significance, and Purpose’ in The Hunger for Depth and Meaning, ed Peter Ng (Singapore: Medio Media, 2007), p. 149.
Image by Petra from Pixabay
‘Het is alsof we door ons leven rázen.
In ons hart is er de vlam …… de vlam van het bestaan, maar omdat we met zo’n hoge snelheid bewegen, staat deze essentiële innerlijke vlam altijd op het punt te doven.
Als we gaan zitten om te mediteren, als we stil worden, als we niet denken in termen van succes of eigendunk, van eigen wil of verlangens, als we gewoon stil en eenvoudig zijn in de aanwezigheid van Degene die is, dan begint de vlam helder te branden.’
‘Gij onderhoudt de vlam van mijn bestaan’
Uit: Lied 536, LvdK-2013, Willem Barnard
Op deze site vind je (veel) materiaal waarmee je de meditatieve stilte kan opzoeken. ‘Stilte’ beoefen je – het is een praktijk. Eenvoudig daarmee beginnen of herbeginnen? Kijk op ‘Zeven Stilteoefeningen’
Op een mooie Stille Zaterdag…..
Afbeelding van Monika via Pixabay
Uren later werd hij wakker in de laadruimte van de auto. Het eerste wat zich bij hem voegde was de eenzaamheid, daarna kwam de onrust en dan het verdriet, dat er al was zolang als hij zich kon herinneren. Hij kroop uit de auto. De zon stond op het hoogste punt van haar lage winterbaan. Aan weerszijden van de dijk flonkerde en schitterde het ijs, er leken vonken op te dansen. Het was spectaculair. Maar zelfs nu was daar de demon, iets wat aan hem vrat.
Uit: Oek de Jong, Zwarte Schuur, p.222
Hij liep de vallei in. Ergens liet hij zich omlaagglijden langs de helling van de dijk, door het beijzelde gras. Om hem heen was er alleen nog flonkering en schittering en stilte. Met de punt van zijn schoen hakte hij een gat in het ijs. Hij boog zich voorover om met zijn hand het water op te scheppen en er zijn gezicht mee te wassen. Een paar seconden was de onrust er niet, een paar seconden was er alleen de zon die hem verwarmde, de schittering van het ijs en zijn hand die water schepte op een plek waar hij nooit eerder was geweest.
Klik hier voor een bijzondere versie van ‘Erbarme Dich‘
‘Meditatief – Kiev Chamber Choir’
In maart 2022 verstuurde ik onderstaand bericht – met een verzoek: bid voor de situatie in Oekraïne. Ondertussen is daar de ‘situatie in Turkije/Syrië’ als nijpend bijgekomen.
Zo rond de eerste ‘verjaardag van de oorlog’ – bepaald geen feestje – is de bede ‘Heer, ontferm u onzer’ nog steeds actueel.Ik nodig je daarom weer uit dit Meditatief Ruim Kwartiertje met alerte aandacht te beluisteren – als een gebed om ontferming en vrede, niet met verstaanbare en begrijpelijke woorden, maar met tonen die het verlangen naar ontferming en vrede verklanken.
Hieronder de info die ik in maart 2022 verzond.
Terecht – heel blij mee – er wordt veel gebeden voor de situatie in Oekraïne. Kan niet vaak en intens genoeg gebeuren, lijkt me. De gebeden bestaan uit veel woorden, veel opsommingen van al het leed en alle noden – terwijl soms een ‘Heer, ontferm u onzer’ bij mij meer uit het hart komt.
Mijn bidden is de laatste jaren meer woordeloos en in en vanuit de stilte geworden. Ik probeer me in de stilte open te stellen en ontvankelijk te zijn voor de aanwezigheid en werking van de Allerhoogste – en dat valt me niet altijd mee, eerlijk gezegd – maar ik doe het ermee.
In één van de voorbedediensten voor Oekraïne die ik bijwoonde werd het ‘Kyrie Eleison’ in het Oekraïens gezongen door het Kiev Chamber Choir – onverstaanbaar voor mij natuurlijk, maar de klánken krasten op mijn ziel en maakten het tot een gebed waar ik mij mee kon verbinden.
Thuisgekomen raadpleegde ik Spotify voor meer van dit moois. Ik stelde er een ‘Meditatief Ruim Kwartiertje’ (22 minuten) mee samen. Je vindt hem hieronder. Drie gezongen Oekraïense gebeden – aangevuld met twee maal de briljante compositie 4’33” van John Cage (bestaande uit twee maal 4 min en 33 seconden stilte) en afgesloten met een piano/cello muziekstuk met de betekenisvolle titel ‘Darkness Dawns’ (Duisternis Breekt Aan).
Ik nodig je uit dit Meditatief Ruim Kwartiertje met alerte aandacht te beluisteren – als een gebed om ontferming en vrede, niet met verstaanbare en begrijpelijke woorden, maar met tonen die het verlangen naar ontferming en vrede verklanken.
De twee maal 4’33” stilte zijn een onderdeel van het geheel, deze beluister je ook. Om ‘bij de les’ te blijven kun je, als een anker van je aandacht, een eenvoudig woord (bv. vrede of ontferming) op het ritme van je ademhaling in je innerlijk te zeggen.
Klik hier of op de afbeelding voor het Meditatief Ruim Kwartiertje met Kiev Chamber Choir. (22 min)
Klik hier voor een verkorte versie: Meditatief Klein Kwartiertje met Kiev Chamber Choir. (14 min)
Lexicon:
Kyrie Eleison = Heer ontferm U
Stychera = Een sticheron (meervoud: stichera) is een hymne van een bepaald genre dat gezongen moet worden tijdens de ochtend- en avonddienst van de Oosters-Orthodoxe Kerk die de Byzantijnse ritus volgen.
Litany = Liturgisch beurtgebed, gesproken of gezongen bestaande uit een reeks aanroepingen van God of het heilige, die telkens gevolgd worden door een antwoord van de kerkelijke gemeente.
4’33” = Geen grapje maar een ‘bloedserieuze compositie’ van John Cage. Lees hier wat meer info.
Vijftig.
5 februari is voor mij een bijzondere datum en dit jaar helemaal. Het is op de kop af 50 jaar geleden dat ik – ja hoe noem je dat tegenwoordig?
50 jaar geleden maakte ik deel uit van een christelijke jeugdcultuur, waarbij termen als ‘tot geloof komen’, ‘bekering’, ‘voor Jezus kiezen’, ‘wedergeboorte’, ‘Jezus in je hart vragen’ iets probeerde te verwoorden, waar ik nu geen woorden meer voor heb – maar wat zich wel (op die dag in 1973) in mij voltrok.
Vanmorgen, in een kerkdienst in Gouda, werd mij bijgaand gedicht van Søren Kierkegaard aangereikt. Soms heb ik een dichter nodig om te verwoorden wat zonder woorden mij bezielt…..
Søren Kierkegaard, (1813-1855)
Gij hebt mij ’t eerst bemind,
o God.
De hele dag,
het hele leven door
bemint Gij mij het eerst.
Als ik in de morgen ontwaak
en mijn ziel tot U wend,
zijt Gij de eerste:
Gij hebt mij ’t eerst bemind.
Als in de dageraad
ik opsta van mijn bed
en op datzelfde ogenblik
mij biddend richt tot U,
zijt Gij mij voor:
Gij hebt mij ’t eerst bemind.
Als in de dag ik mij onttrek
aan de verstrooiing van het leven,
mijn ziel tot inkeer breng en denk aan U,
dan denkt Gij reeds aan mij:
Gij hebt mij ’t eerst bemind.
En ik, ondankbaar mens,
die altijd denk en spreek
alsof Gij maar één keer
het eerst mij hebt bemind.
‘Echte’ stilte; niet maakbaar – wel toegankelijk.
Foto door PixabayHieronder vind je een bijdrage van Dr. Hans van Leeuwen SJ.
Bron:
https://igniswebmagazine.nl/spiritualiteit/is-ware-stilte/
Het blijft een wonderlijke ervaring…
Het blijft een wonderlijke ervaring: Je reist in een goed gevulde trein. Overal om je heen, ja bijna niemand uitgezonderd, zijn mensen bezig met hun smartphone, laptop of met een ‘eenvoudige’ gsm. Ze zijn aan het chatten, twitteren, verzenden een WhatsApp of een emailbericht. Een enkeling zit met de ogen dicht, een koptelefoon op, naar muziek te luisteren.
Er is een uiterlijke en een innerlijke stilte
In de trein zelf is het opmerkelijk stil. Al die mensen, bezig met een vorm van communicatie, zijn onderling precies daardoor van elkaar afgezonderd, geïsoleerd bijna. In een luchtbel van stilte, zijn ze alles behalve stil gevallen. En als de communicatie even dreigt te stokken, wordt met een paar aanrakingen van het scherm het volgende contact gelegd. Alsof men bang is ‘nergens’ meer te zijn, als er niet een of andere vorm van communicatie is. Alsof er een angst is voor de ‘echte’ stilte.
Angst
Maar wat is dan die ‘echte’ stilte? Er is een uiterlijke en een innerlijke stilte. Als de uiterlijke stilte niet brengt tot innerlijke stilte of uitdrukking daarvan is, kan zij gemakkelijk tot een kramp of een obsessie worden. Daar kun je zelfs bijna gek van worden en het kan ook onnatuurlijk aandoen. Stilte kan geladen of dreigend worden, bedreigend ook en spanning veroorzakend.
Uiterlijke stilte die niet verder komt dan niet spreken is eigenlijk doelloos en vruchteloos. Niets zeggen uit angst of uit verveling; zwijgen omdat je niets weet te zeggen; niet kunnen spreken omdat je door eenzaamheid geblokkeerd bent; je mond houden uit schaamte of trots, gemakzucht of verachting; of een ijzig stilzwijgen zonder meer.
Gevulde stilte
Er zijn ook andere vormen van stilzwijgen die wel vruchtbaar zijn, omdat ze ruimte scheppen en zelfs leven schenken, omdat ze de weg vrij maken voor een innerlijke stilte. Dat is de stilte waarom het eigenlijk gaat, die je de ‘echte’ stilte zou kunnen noemen. De uiterlijke stilte kan dienstbaar zijn om de gerichtheid naar buiten om te keren in een gerichtheid naar binnen. Uiterlijke stilte kan het begin zijn van de weg naar binnen, de concentratie van heel de mens op het hart van zijn leven.
De weg naar binnen is er een van vallen en opstaan
In de uiterlijke stilte wordt het mogelijk het stille punt in jezelf te naderen waar vrijheid en vrede te vinden zijn. Uiterlijke stilte moet je ‘maken’; als het om innerlijke stilte gaat ‘word’ je stil, dan ga je binnen in een stilte die niet alleen van jou is. Die stilte is niet vijandig of leeg. Zij is gevuld en geeft leven. Het is de stilte die ons weer open maakt en ons fijngevoelig maakt voor de weg die voor ons ligt.
Uiterlijke stilte moet je ‘maken’; als het om innerlijke stilte gaat ‘word’ je stil
Prikkels
De weg naar binnen, van uiterlijke naar innerlijke stilte, is niet zo vanzelfsprekend in ons leefklimaat. Begonnen met het stilzwijgen is een volgende stap niet te antwoorden op prikkels van buiten. Want die blijven komen. Reageren wij daarop ongeremd, dan blijft het gesprek met de ons omringende wereld gaande en is bijvoorbeeld onze nieuwsgierigheid nog lang niet tot zwijgen gebracht. Pas als die laag van innerlijke rust er is, kan ook de volgende ontstaan: het stil worden van ons verstand, van onze aandacht die overal heen gaat, van onze intuïtie ook en onze zorgen.
Die stilte is weer een diepere en maakt innerlijk nog meer vrij. Dan pas komt er een stilte in ons die het mogelijk maakt om te luisteren naar wat er diep in ons leeft. Dat kan nu tot spreken komen. Afstand van de bijkomstigheden van het leven schept zo nabijheid aan het hart van het leven, ons diepste zelf. Deze weg van steeds dieper stil worden is gemakkelijker en sneller beschreven dan gegaan. Het is een weg van vallen en opstaan. En toch is het de enige weg naar binnen.
Zachte bries
De innerlijke stilte is nodig om God te vinden. Hij openbaart zich niet in een geweldige storm of een aardbeving of een vuur, maar in het suizen van een zachte bries, het suizen van een zachte stilte. De stilte gaat dan een heel eigen taal spreken. Het is de plek waar God kan spreken. In de stilte kan zijn woord worden verstaan, zijn leven midden onder ons worden gezien. In de stilte kan God gevonden worden. Of eerder nog, doordat wij ‘echt’ stil worden gaan wij een weg waarop God ons tegemoet komt. Wij vinden Hem niet, maar in onze stilte die de zijne is, worden wij gevonden.
meditatie.waddinxveen 